Maan

Enceladus

Enceladus

Enceladus is een kleine maan van Saturnus, slechts ongeveer 500 kilometer breed. Toch is het een van de spannendste plekken in het zonnestelsel. Bij de zuidpool spuit Enceladus fonteinen van waterdamp en ijsdeeltjes de ruimte in. Dat water komt uit een oceaan onder het ijs.

Snelle feiten

Enceladus in cijfers

Doorsnede

ongeveer 500 km

Afstand tot Saturnus

ongeveer 238.000 km

Eén rondje om Saturnus

ongeveer 33 uur

Temperatuur

ongeveer -200 °C

Ontdekt

1789, door William Herschel

Fonteinen

Water dat de ruimte in spuit

In 2005 ontdekte de sonde Cassini dat er bij de zuidpool van Enceladus lange scheuren in het ijs zitten. Ze worden "tijgerstrepen" genoemd. Uit die scheuren spuiten honderd of meer fonteinen van waterdamp en ijskorrels, honderden kilometers hoog.

Een eigen ring

Een deel van het ijs valt niet terug, maar komt in een baan om Saturnus terecht. Zo maakt Enceladus de brede, zwakke E-ring van Saturnus.

Spierwit

Doordat er steeds vers ijs op het oppervlak neerdwarrelt, is Enceladus een van de witste en meest weerkaatsende objecten van het zonnestelsel.

Warmte van binnen

Net als bij de manen van Jupiter wordt Enceladus gekneed door de zwaartekracht van zijn planeet. Die warmte houdt de oceaan vloeibaar.

Leven?

Een van de beste plekken om naar leven te zoeken

Cassini vloog meerdere keren dwars door de fonteinen heen en "proefde" het water. Daarin werd zout gevonden, koolstofverbindingen en waterstof. Waterstof kan erop wijzen dat er op de bodem van de oceaan hete bronnen zijn, een bron van energie. Later werd in het materiaal ook fosfaat gevonden, een belangrijke bouwsteen voor leven op aarde.

Belangrijk: er is geen leven gevonden op Enceladus. Maar alle ingrediënten die we voor leven nodig denken te hebben, lijken er te zijn. Het mooie is: je hoeft niet door het ijs te boren, want Enceladus spuit zijn oceaan zelf naar buiten.

Vragen

Vaak gestelde vragen over Enceladus

Hoe groot is Enceladus?

Ongeveer 500 kilometer breed: iets meer dan de afstand van Amsterdam naar Parijs.

Gaat er een nieuwe missie heen?

Er zijn plannen bij NASA en ESA om een sonde naar Enceladus te sturen die door de fonteinen vliegt of zelfs landt. Die zijn nog niet gebouwd.

Verder ontdekken

Meer manen en planeten