Afstand
ongeveer 41 lichtjaar
55 Cancri is een dubbelster op 41 lichtjaar afstand met 5 planeten. De bekendste op deze pagina is 55 Cancri e: een extreem hete super-Aarde waarvan de samenstelling nog wordt onderzocht.
Let op: de kleine oranje bol rechtsboven is 55 Cancri B, een tweede ster. De planeten draaien rond 55 Cancri A.
Schematische weergave: de banen zijn gespreid zodat planeten niet door elkaar of door een tweede ster heen draaien. Afstanden zijn niet op schaal.
55 Cancri is een stelsel met twee sterren op ongeveer 41 lichtjaar afstand. Rond de hoofdster draaien vijf bekende planeten, van een gloeiende lavawereld tot een gasreus die op Jupiter lijkt. Het stelsel heeft bovendien een bijzondere band met Nederland: twee planeten zijn genoemd naar Nederlandse brillenmakers.
ongeveer 41 lichtjaar
Kreeft
55 Cancri A, iets kleiner en koeler dan de zon
55 Cancri B, een kleine rode dwerg ver weg
5 bevestigde planeten
1996
In 2015 mocht het publiek over de hele wereld namen kiezen voor een aantal exoplaneten. 55 Cancri kreeg een thema rond de uitvinding van de telescoop en de sterrenkunde:
De hoofdster, genoemd naar Nicolaus Copernicus, die zei dat de aarde om de zon draait.
Genoemd naar Zacharias Janssen, een Middelburgse brillenmaker die rond 1600 lenzen maakte. Hij wordt soms genoemd als uitvinder van de microscoop.
Genoemd naar Hans Lipperhey, ook een brillenmaker uit Middelburg. Hij vroeg in 1608 als eerste octrooi aan op een telescoop.
De andere planeten zijn genoemd naar Galileo Galilei, Tycho Brahe en Thomas Harriot, die als eersten met telescopen naar de hemel keken of er belangrijk werk deden.
De bekendste planeet van het stelsel is 55 Cancri e. Hij is ongeveer twee keer zo groot als de aarde en acht keer zo zwaar. Hij draait in maar 18 uur om zijn ster, zo dichtbij dat het aan de dagkant zo'n 2.000 °C of heter is. Het oppervlak bestaat waarschijnlijk uit gesmolten gesteente: een oceaan van lava.
In 2024 vond de James Webb-ruimtetelescoop aanwijzingen dat de planeet een dampkring heeft, mogelijk van gassen die uit het magma opborrelen.
De diamantplaneet? In 2012 opperden onderzoekers dat 55 Cancri e veel koolstof bevat en voor een deel uit diamant zou kunnen bestaan. Dat leverde veel krantenkoppen op. Latere metingen maakten dat minder waarschijnlijk. De echte samenstelling is nog onzeker.
55 Cancri d is een gasreus die ongeveer even ver van zijn ster staat als Jupiter van de zon. Dat maakt het stelsel een beetje vergelijkbaar met het onze.
55 Cancri f draait in de leefbare zone, maar is een grote gasplaneet. Leven zoals op aarde is daar onwaarschijnlijk.
De tweede ster staat zo ver weg (ongeveer 1.000 keer de afstand van de aarde tot de zon) dat hij de planeten nauwelijks stoort.
Net aan. Op een heel donkere plek is de hoofdster met het blote oog te zien als een zwak sterretje in het sterrenbeeld Kreeft. Met een verrekijker gaat het makkelijker. De planeten zelf zie je natuurlijk niet.