Sterrenstelsels.nl
Dubbelster met planeten

55 Cancri

55 Cancri is een dubbelster op 41 lichtjaar afstand met 5 planeten. De bekendste op deze pagina is 55 Cancri e: een extreem hete super-Aarde waarvan de samenstelling nog wordt onderzocht.

Klik op een planeet of ster voor uitleg.

Let op: de kleine oranje bol rechtsboven is 55 Cancri B, een tweede ster. De planeten draaien rond 55 Cancri A.

Schematische weergave: de banen zijn gespreid zodat planeten niet door elkaar of door een tweede ster heen draaien. Afstanden zijn niet op schaal.

✓ Bevestigde planeet ? Mogelijke planeet / niet hard bewezen
Klik op een planeet of ster — dan zie je hier de uitleg.

55 Cancri is een stelsel met twee sterren op ongeveer 41 lichtjaar afstand. Rond de hoofdster draaien vijf bekende planeten, van een gloeiende lavawereld tot een gasreus die op Jupiter lijkt. Het stelsel heeft bovendien een bijzondere band met Nederland: twee planeten zijn genoemd naar Nederlandse brillenmakers.

Snelle feiten

55 Cancri in cijfers

Afstand

ongeveer 41 lichtjaar

Sterrenbeeld

Kreeft

Hoofdster

55 Cancri A, iets kleiner en koeler dan de zon

Tweede ster

55 Cancri B, een kleine rode dwerg ver weg

Planeten

5 bevestigde planeten

Eerste planeet ontdekt

1996

De namen

Planeten met Nederlandse namen

In 2015 mocht het publiek over de hele wereld namen kiezen voor een aantal exoplaneten. 55 Cancri kreeg een thema rond de uitvinding van de telescoop en de sterrenkunde:

Copernicus

De hoofdster, genoemd naar Nicolaus Copernicus, die zei dat de aarde om de zon draait.

Janssen (55 Cancri e)

Genoemd naar Zacharias Janssen, een Middelburgse brillenmaker die rond 1600 lenzen maakte. Hij wordt soms genoemd als uitvinder van de microscoop.

Lipperhey (55 Cancri d)

Genoemd naar Hans Lipperhey, ook een brillenmaker uit Middelburg. Hij vroeg in 1608 als eerste octrooi aan op een telescoop.

Galileo, Brahe en Harriot

De andere planeten zijn genoemd naar Galileo Galilei, Tycho Brahe en Thomas Harriot, die als eersten met telescopen naar de hemel keken of er belangrijk werk deden.

Lavawereld

55 Cancri e: een gloeiende superaarde

De bekendste planeet van het stelsel is 55 Cancri e. Hij is ongeveer twee keer zo groot als de aarde en acht keer zo zwaar. Hij draait in maar 18 uur om zijn ster, zo dichtbij dat het aan de dagkant zo'n 2.000 °C of heter is. Het oppervlak bestaat waarschijnlijk uit gesmolten gesteente: een oceaan van lava.

In 2024 vond de James Webb-ruimtetelescoop aanwijzingen dat de planeet een dampkring heeft, mogelijk van gassen die uit het magma opborrelen.

De diamantplaneet? In 2012 opperden onderzoekers dat 55 Cancri e veel koolstof bevat en voor een deel uit diamant zou kunnen bestaan. Dat leverde veel krantenkoppen op. Latere metingen maakten dat minder waarschijnlijk. De echte samenstelling is nog onzeker.

De familie

De andere planeten

Een Jupiter-achtige buur

55 Cancri d is een gasreus die ongeveer even ver van zijn ster staat als Jupiter van de zon. Dat maakt het stelsel een beetje vergelijkbaar met het onze.

Een planeet in de leefbare zone

55 Cancri f draait in de leefbare zone, maar is een grote gasplaneet. Leven zoals op aarde is daar onwaarschijnlijk.

Twee sterren, ver uit elkaar

De tweede ster staat zo ver weg (ongeveer 1.000 keer de afstand van de aarde tot de zon) dat hij de planeten nauwelijks stoort.

Zelf kijken

Kun je 55 Cancri zien?

Net aan. Op een heel donkere plek is de hoofdster met het blote oog te zien als een zwak sterretje in het sterrenbeeld Kreeft. Met een verrekijker gaat het makkelijker. De planeten zelf zie je natuurlijk niet.

Verder ontdekken

Meer verre zonnestelsels