Sterrenstelsels.nl
Dikke atmosfeer

GJ 1214

GJ 1214 b is een bevestigde exoplaneet die groter is dan de aarde maar kleiner dan veel gasreuzen. De planeet is interessant omdat zijn atmosfeer moeilijk te doorgronden is.

Klik op een planeet of ster voor uitleg.
✓ Bevestigde planeet? Mogelijke planeet / niet hard bewezen

Ster-uitleg: klik op de ster om de naam, het soort ster en de groep/klasse te zien.

Klik op een planeet of ster — dan zie je hier de uitleg.

GJ 1214 b is een planeet die je in ons zonnestelsel niet vindt. Hij is groter dan de aarde, maar kleiner dan Neptunus. Zulke planeten blijken in de Melkweg heel gewoon te zijn. GJ 1214 b is een van de best onderzochte voorbeelden, al geeft hij zijn geheimen nauwelijks prijs.

Snelle feiten

GJ 1214 b in cijfers

Afstand

ongeveer 48 lichtjaar

Sterrenbeeld

Slangendrager

Soort ster

rode dwerg

Grootte planeet

bijna 3 keer de aarde

Massa

ongeveer 8 keer de aarde

Een jaar

ongeveer 1,6 dag

Temperatuur

ongeveer 200 tot 300 °C

Ontdekt

2009

Een nieuw soort planeet

Wat is een mini-Neptunus?

Onze planeten zijn òf klein en rotsachtig (zoals de aarde) òf groot en gasvormig (zoals Neptunus). Maar telescopen zoals Kepler ontdekten dat er bij andere sterren heel veel planeten zijn met een grootte daartussenin. Die heten superaardes of mini-Neptunussen, afhankelijk van hoe ze zijn opgebouwd.

Het meest voorkomende soort planeet in de Melkweg zit precies tussen de aarde en Neptunus in. Ons eigen zonnestelsel heeft er geen enkele. Waarom niet, weten we nog niet.
De dampkring

Een planeet in de mist

Jarenlang probeerden onderzoekers te meten welke gassen in de dampkring van GJ 1214 b zitten. Dat lukte niet: het licht liet geen duidelijke sporen zien. De verklaring is een dikke laag nevel of wolken hoog in de dampkring, die alles daaronder verbergt.

In 2023 keek de James Webb-ruimtetelescoop ernaar in infraroodlicht. Webb zag dat de planeet veel licht weerkaatst en waarschijnlijk een dampkring heeft met veel zware stoffen, mogelijk met waterdamp. Wat er onder de nevel zit, weten we nog steeds niet zeker.

Bijzonder

Wat leer je van GJ 1214 b?

Geen tweede aarde

Het is te heet en waarschijnlijk zit er een dikke laag gas boven het oppervlak, als dat er al is.

Een kort jaar

De planeet draait in minder dan twee dagen om zijn ster, heel dichtbij.

Een proeftuin

Omdat de ster klein is, valt een overgang van de planeet goed op. Daardoor is GJ 1214 b een van de makkelijkste mini-Neptunussen om te onderzoeken.

Vragen

Vaak gestelde vragen

Is GJ 1214 b een waterwereld?

Dat werd lang gedacht. Het is mogelijk dat er veel water in zit, maar dan niet als een gewone oceaan: door de druk en hitte gedraagt water zich daar heel anders.

Waar staat GJ voor?

GJ verwijst naar de Gliese-Jahreiss-catalogus, een lijst van sterren dicht bij de zon.

Verder ontdekken

Meer verre zonnestelsels