Wat gebeurt er als hij loopt?
Als de animatie loopt, draaien de spiraalarmen rond de kern. NGC 5195 blijft op zijn plek naast M51 staan, zodat je de verbinding tussen de twee goed kunt blijven zien.
Het Draaikolkstelsel, in het Engels de Whirlpool Galaxy, is een spiraalstelsel op ongeveer 25 tot 30 miljoen lichtjaar met twee duidelijke spiraalarmen. Aan het eind van één arm hangt het kleinere stelsel NGC 5195. De zwaartekracht van die buur maakt de armen van M51 extra helder en scherp.
Je ziet een duidelijke spiraal en een klein stelsel ernaast. De vorm laat zien hoe stelsels elkaar kunnen beïnvloeden.
De animatie toont de vorm ruim in beeld, zodat kern, armen, staart, stofbanen of ringstructuur goed herkenbaar blijven.
Je kijkt bijna recht van boven op het Draaikolkstelsel. Je ziet de heldere kern en twee strak gedraaide spiraalarmen met donkere stofbanen aan de binnenkant. Overal in de armen liggen rode vlekjes: gebieden waar nieuwe sterren ontstaan. Eén arm loopt door naar het kleine stelsel NGC 5195, dat ernaast staat en met een vage brug van sterren aan M51 vastzit.
Als de animatie loopt, draaien de spiraalarmen rond de kern. NGC 5195 blijft op zijn plek naast M51 staan, zodat je de verbinding tussen de twee goed kunt blijven zien.
Boven de animatie staan drie knoppen. Met Animatie pauzeren zet je het beeld stil, en met dezelfde knop laat je het weer verder lopen. Opnieuw starten zet de teller terug op 0 en begint de animatie vanaf het begin. Nieuwe weergave laden tekent het stelsel opnieuw, met de sterren op net iets andere plekken. De teller Simulatiejaar telt elke seconde 250.000 jaar op.
De vorm, de kleuren en de opvallende onderdelen kloppen met wat telescopen echt laten zien. De animatie is wel vereenvoudigd. De sterren zijn stipjes op ongeveer de goede plek en geen echte sterren. Ook draait alles veel sneller dan in het echt. Een groot sterrenstelsel doet er honderden miljoenen jaren over om één keer rond te draaien. Daarom is de teller vooral bedoeld om te laten voelen hoe langzaam het heelal verandert.
De vorm van M51 komt door een ontmoeting met NGC 5195. Dat kleinere stelsel ging enkele honderden miljoenen jaren geleden vlak langs de schijf. Daardoor werd gas samengedrukt en ontstonden de heldere armen vol nieuwe sterren. De twee stelsels trekken nog steeds aan elkaar. Over lange tijd smelten ze waarschijnlijk samen.
Een spiraalstelsel met een begeleider die aan de vorm trekt.
M51 is herkenbaar door zijn mooie armen en de wisselwerking met het kleinere buurstelsel.
De spiraalarmen, het begeleidende stelsel en de blauwe sterrijke armen.
In 1845 bouwde de Ierse Lord Rosse de grootste telescoop van zijn tijd, met een spiegel van bijna twee meter. Toen hij die op M51 richtte, zag hij als eerste mens dat een "nevel" een spiraalvorm had. Hij maakte er een tekening van die beroemd werd. Pas tientallen jaren later begreep men dat het een heel sterrenstelsel was.
Aan het eind van een spiraalarm hangt een kleiner stelsel, NGC 5195. De zwaartekracht van die buurman maakt de spiraalarmen van M51 extra scherp en helder.
De roze vlekjes in de armen zijn wolken gas waarin nieuwe sterren ontstaan.
In het hart van M51 zit een superzwaar zwart gat.
M51 staat vlak onder de staart van de Grote Beer, die in Nederland het hele jaar te zien is. Met een verrekijker zie je een klein wazig vlekje. Met een telescoop van een paar tientallen centimeters zie je op een donkere avond de spiraalarmen en de kleine buurman.
Door de twee sierlijk gekromde spiraalarmen lijkt het stelsel op een draaikolk in het water. In 1845 zag Lord Rosse als eerste de spiraalvorm, met de grootste telescoop van zijn tijd.
Een kleiner stelsel dat vlak langs M51 is gegaan. Door die ontmoeting zijn gas en stof in M51 samengedrukt, waardoor in de armen veel nieuwe sterren ontstaan.
Ongeveer 25 tot 30 miljoen lichtjaar. Het licht dat je nu ziet, vertrok lang voordat er mensen op aarde waren.
Met een verrekijker zie je onder een donkere hemel een vaag vlekje. Met een kleine telescoop zie je beide kernen. M51 staat vlak bij de laatste ster van de steel van de Grote Beer en is in Nederland het hele jaar te zien, het best in het voorjaar.
Let op de grote vorm van het stelsel, de kleur van de helderste gebieden en de donkere lijnen of leegtes. Geel en oranje wijzen vaak op oudere sterren of een heldere kern. Blauw wijst meestal op jonge hete sterren. Roze laat gaswolken en stervorming zien. Donkere banen zijn stof en gas die licht tegenhouden.