Iapetus

Maan van Saturnus.

Uitleg
Iapetus

Iapetus is de derde grootste maan van Saturnus en een van de vreemdste manen van het zonnestelsel. De ene helft is zo donker als steenkool, de andere zo wit als sneeuw. En precies over de evenaar loopt een bergrug van zo'n 20 kilometer hoog, waardoor Iapetus op een walnoot lijkt.

Snelle feiten

Iapetus in cijfers

Doorsnede

ongeveer 1.469 km

Afstand tot Saturnus

ongeveer 3,6 miljoen km

Eén rondje om Saturnus

79 dagen

Bergrug

tot ongeveer 20 km hoog

Ontdekt

1671, door Giovanni Cassini

Bijzonder

Waarom is Iapetus tweekleurig?

Al bij de ontdekking merkte Giovanni Cassini iets vreemds op: hij kon Iapetus alleen zien aan één kant van Saturnus. Aan de andere kant verdween de maan bijna. De reden: Iapetus keert altijd dezelfde kant naar Saturnus, en de ene helft is veel donkerder dan de andere.

De donkere kant is de kant die in de baan vooruit kijkt. Die veegt donker stof op van een verre, buitenste maan van Saturnus, Phoebe. Dat donkere stof warmt in de zon wat meer op, waardoor het ijs daar verdampt en zich aan de koudere, witte kant weer afzet. Zo wordt het verschil steeds groter.

De walnoot-naad

De bergrug langs de evenaar is ruim 1.300 kilometer lang. Hoe hij is ontstaan, weet niemand zeker. Misschien vielen er ooit brokstukken van een ring op Iapetus.

Uitzicht op de ringen

De baan van Iapetus staat schuin. Daardoor zie je vanaf Iapetus als enige grote maan de ringen van Saturnus mooi van schuin boven.

Vragen

Vaak gestelde vragen over Iapetus

Waarom heet de maan Iapetus?

Naar Iapetus, een titan uit de Griekse mythologie en een broer van Kronos (Saturnus).

Hoe donker is de donkere kant?

Ongeveer zo donker als asfalt of steenkool. De witte kant kaatst ongeveer tien keer zoveel licht terug.

De familie

De grote manen van Saturnus op een rij

Saturnus heeft meer dan 200 bekende manen, maar de meeste zijn kleine brokstukken. Dit zijn de zeven grootste, van binnen naar buiten. Samen laten ze zien hoe verschillend manen rond dezelfde planeet kunnen zijn: van een maan met fonteinen tot een maan met een dikke dampkring.

Mimas

396 km · de maan met de reuzenkrater

Tethys

1.062 km · bijna puur ijs

Dione

1.123 km · ijskliffen

Rhea

1.527 km · de op een na grootste

Titan

5.150 km · dampkring en methaanmeren

Iapetus

1.469 km · half zwart, half wit

Dichter bij Saturnus, tussen en vlak bij de ringen, draaien kleine herdersmanen zoals Pan, Prometheus en Pandora. Zij houden de ringen in vorm.

Verder ontdekken

Meer manen en planeten