Mercurius

De kleinste planeet, dicht bij de zon.

Uitleg
Mercurius

Mercurius is de kleinste planeet van ons zonnestelsel en staat het dichtst bij de zon. Hij is maar iets groter dan onze maan en lijkt er ook op: grijs, droog en vol kraters. Mercurius raast in 88 dagen om de zon, sneller dan elke andere planeet. Daarom is hij genoemd naar Mercurius, de snelle boodschapper van de Romeinse goden.

Snelle feiten

Mercurius in cijfers

Doorsnede

4.879 km (ruim een derde van de aarde)

Afstand tot de zon

gemiddeld 58 miljoen km

Een jaar

88 aardse dagen

Van zonsopkomst tot zonsopkomst

176 aardse dagen

Temperatuur

+430 °C overdag, -180 °C 's nachts

Manen

geen

Zwaartekracht

38% van de aarde

Zonlicht doet erover

ruim 3 minuten

Bijzonder

Wat maakt Mercurius bijzonder?

Heet én ijskoud

Mercurius heeft bijna geen dampkring die warmte vasthoudt. Overdag is het er heet genoeg om lood te smelten, 's nachts zakt de temperatuur naar -180 °C. Geen planeet heeft een groter verschil.

IJs dicht bij de zon

Hoe gek het ook klinkt: in diepe kraters bij de polen, waar nooit zon komt, ligt waarschijnlijk waterijs. De sonde MESSENGER vond daar sterke aanwijzingen voor.

Een grote ijzeren kern

Mercurius is klein, maar zwaar voor zijn formaat. Een groot deel van de planeet bestaat uit een kern van ijzer.

Een gigantische krater

Het Calorisbekken is een inslagkrater van zo'n 1.500 kilometer breed. De klap was zo hard dat aan de andere kant van de planeet het landschap is verstoord.

Rimpels

Mercurius is in de loop van de tijd gekrompen doordat de kern afkoelde. Daardoor zitten er lange kliffen in de korst, een beetje als de rimpels op een uitdrogende appel.

Lange dagen

Mercurius draait langzaam om zijn as. Daardoor duurt het 176 aardse dagen voordat de zon op dezelfde plek weer opkomt: twee Mercuriusjaren.

Veel gehoord misverstand

Is Mercurius de heetste planeet?

Nee. Mercurius staat het dichtst bij de zon, maar Venus is heter. Venus heeft een dikke dampkring die warmte vasthoudt, waardoor het er dag en nacht ongeveer 465 °C is. Mercurius kan zijn warmte juist kwijt, zodat het 's nachts ijskoud wordt.

Zelf kijken

Kun je Mercurius zien?

Ja, maar het is lastig. Mercurius staat aan onze hemel altijd dicht bij de zon. Je ziet hem alleen kort na zonsondergang laag in het westen, of vlak voor zonsopkomst laag in het oosten. Zoek een plek met een vrije horizon, zonder bomen of gebouwen.

Kijk nooit met een verrekijker of telescoop als de zon nog boven de horizon staat. Dat kan je ogen blijvend beschadigen.

Ruimtemissies

Wie heeft Mercurius bezocht?

Mariner 10

Deze NASA-sonde vloog in 1974 en 1975 drie keer langs Mercurius en maakte de eerste foto's van dichtbij.

MESSENGER

De eerste sonde in een baan om Mercurius, van 2011 tot 2015. Hij bracht de hele planeet in kaart en vond het ijs in de poolkraters.

BepiColombo

Een gezamenlijke missie van Europa (ESA) en Japan, gelanceerd in 2018. De reis duurt lang, omdat afremmen richting de zon veel lastiger is dan je zou denken.

Vragen

Vaak gestelde vragen over Mercurius

Waarom heeft Mercurius geen dampkring?

Hij is klein en heeft weinig zwaartekracht, en staat heel dicht bij de zon. De zonnewind blaast gassen weg. Er is alleen een heel dun laagje atomen.

Heeft Mercurius manen?

Nee, Mercurius heeft geen manen. Venus ook niet.

Verder ontdekken

Verder door het zonnestelsel