Sterrenstelsels.nl
Gefotografeerde planeten

HR 8799

HR 8799 is bijzonder omdat meerdere grote planeten direct zijn waargenomen. Dat betekent dat onderzoekers de planeten als zwakke lichtpuntjes rond de ster konden volgen.

Klik op een planeet of ster voor uitleg.
✓ Bevestigde planeet? Mogelijke planeet / niet hard bewezen

Ster-uitleg: klik op de ster om de naam, het soort ster en de groep/klasse te zien.

Klik op een planeet of ster — dan zie je hier de uitleg.

Bijna alle exoplaneten zijn nooit echt gezien. We merken ze alleen op doordat hun ster iets zwakker wordt of een beetje wiebelt. HR 8799 is anders. Rond deze jonge ster zijn vier reuzenplaneten echt gefotografeerd, als stipjes licht naast de ster. Het was een van de eerste keren dat dat lukte.

Snelle feiten

HR 8799 in cijfers

Afstand

ongeveer 130 lichtjaar

Sterrenbeeld

Pegasus

Soort ster

jonge ster, heter en groter dan de zon

Leeftijd

ongeveer 30 tot 40 miljoen jaar (de zon: 4,6 miljard)

Planeten

4 reuzenplaneten: b, c, d en e

Een jaar

van ongeveer 45 tot bijna 500 aardse jaren

Ontdekking

Hoe kun je een planeet fotograferen?

Een ster is miljoenen keren helderder dan een planeet ernaast. Het is alsof je een vuurvliegje naast een vuurtoren probeert te zien. Daarom gebruikten onderzoekers grote telescopen op Hawaï, met speciale technieken om het licht van de ster weg te filteren.

In 2008 maakten ze drie planeten bekend, in 2010 volgde de vierde. Door de foto's van jaren achter elkaar te leggen, kun je de planeten zelfs langzaam om hun ster zien draaien.

Bijzonder

Wat maakt HR 8799 bijzonder?

Gloeiende babyplaneten

De planeten zijn nog jong en heet van hun ontstaan. Ze geven daardoor zelf infraroodlicht af. Dat maakt ze makkelijker te zien dan oude, koude planeten.

Echte reuzen

Elke planeet is waarschijnlijk vijf tot tien keer zo zwaar als Jupiter.

Een groot stelsel

De planeten staan veel verder van hun ster dan Jupiter van de zon, van ongeveer de afstand van Saturnus tot ver voorbij Neptunus.

Stofgordels

Net als ons zonnestelsel heeft HR 8799 een binnenste en een buitenste gordel van stof en brokstukken.

Nieuw onderzoek

Wat zag James Webb?

In 2025 maakte de James Webb-ruimtetelescoop nieuwe opnames van HR 8799. Webb zag in het licht van de planeten sporen van koolstofdioxide. Dat geeft aanwijzingen over hoe de planeten zijn gevormd: waarschijnlijk op een vergelijkbare manier als Jupiter en Saturnus, door eerst een vaste kern op te bouwen.

Over de animatie

Niet op schaal

In de animatie bewegen de planeten veel sneller dan in het echt, zodat je het principe ziet. In werkelijkheid duurt een rondje tientallen tot honderden jaren. Ook de groottes en afstanden zijn aangepast zodat alles in beeld past.

Vragen

Vaak gestelde vragen

Kan er leven zijn bij HR 8799?

Nee, niet zoals wij dat kennen. Het zijn gasreuzen zonder vaste grond, en het stelsel is nog erg jong.

Hoe zien de foto's eruit?

Je ziet in het midden een zwart vlak waar het sterlicht is weggefilterd, met daaromheen vier kleine lichtpuntjes: de planeten.

Verder ontdekken

Meer verre zonnestelsels