Afstand
ongeveer 130 lichtjaar
HR 8799 is bijzonder omdat meerdere grote planeten direct zijn waargenomen. Dat betekent dat onderzoekers de planeten als zwakke lichtpuntjes rond de ster konden volgen.
Ster-uitleg: klik op de ster om de naam, het soort ster en de groep/klasse te zien.
Bijna alle exoplaneten zijn nooit echt gezien. We merken ze alleen op doordat hun ster iets zwakker wordt of een beetje wiebelt. HR 8799 is anders. Rond deze jonge ster zijn vier reuzenplaneten echt gefotografeerd, als stipjes licht naast de ster. Het was een van de eerste keren dat dat lukte.
ongeveer 130 lichtjaar
Pegasus
jonge ster, heter en groter dan de zon
ongeveer 30 tot 40 miljoen jaar (de zon: 4,6 miljard)
4 reuzenplaneten: b, c, d en e
van ongeveer 45 tot bijna 500 aardse jaren
Een ster is miljoenen keren helderder dan een planeet ernaast. Het is alsof je een vuurvliegje naast een vuurtoren probeert te zien. Daarom gebruikten onderzoekers grote telescopen op Hawaï, met speciale technieken om het licht van de ster weg te filteren.
In 2008 maakten ze drie planeten bekend, in 2010 volgde de vierde. Door de foto's van jaren achter elkaar te leggen, kun je de planeten zelfs langzaam om hun ster zien draaien.
De planeten zijn nog jong en heet van hun ontstaan. Ze geven daardoor zelf infraroodlicht af. Dat maakt ze makkelijker te zien dan oude, koude planeten.
Elke planeet is waarschijnlijk vijf tot tien keer zo zwaar als Jupiter.
De planeten staan veel verder van hun ster dan Jupiter van de zon, van ongeveer de afstand van Saturnus tot ver voorbij Neptunus.
Net als ons zonnestelsel heeft HR 8799 een binnenste en een buitenste gordel van stof en brokstukken.
In 2025 maakte de James Webb-ruimtetelescoop nieuwe opnames van HR 8799. Webb zag in het licht van de planeten sporen van koolstofdioxide. Dat geeft aanwijzingen over hoe de planeten zijn gevormd: waarschijnlijk op een vergelijkbare manier als Jupiter en Saturnus, door eerst een vaste kern op te bouwen.
In de animatie bewegen de planeten veel sneller dan in het echt, zodat je het principe ziet. In werkelijkheid duurt een rondje tientallen tot honderden jaren. Ook de groottes en afstanden zijn aangepast zodat alles in beeld past.
Nee, niet zoals wij dat kennen. Het zijn gasreuzen zonder vaste grond, en het stelsel is nog erg jong.
Je ziet in het midden een zwart vlak waar het sterlicht is weggefilterd, met daaromheen vier kleine lichtpuntjes: de planeten.