Ver buiten het zonnestelsel

Sedna

Een rode wereld met een baan van ruim 11.000 jaar

Sedna is een van de vreemdste objecten in ons zonnestelsel. Ze draait in een extreem uitgerekte baan, die haar nooit dichter bij de zon brengt dan ruim twee keer de afstand van Neptunus. Op haar verste punt is ze bijna 1.000 keer zo ver van de zon als de aarde.

Eén rondje duurt ruim 11.000 jaar. Toen Sedna de vorige keer op deze plek stond, was de laatste ijstijd op aarde net voorbij.

Open beeldpagina Terug naar dwergplaneten
Typekandidaat-dwergplaneet
Doorsnedeongeveer 1.000 km
Een jaarruim 11.000 aardse jaren
Kleurdieprood
Sedna

Klik op de afbeelding om hem groot te bekijken, met uitleg ernaast.

Wat zie je?

Wat zie je op de afbeelding?

Je ziet een donkerrode wereld. Sedna is een van de roodste objecten in het zonnestelsel, waarschijnlijk door stoffen die op het ijs zijn ontstaan door miljarden jaren van straling.

Snelle feiten

Sedna in cijfers

Doorsnede

ongeveer 1.000 km

Dichtste punt bij de zon

ongeveer 76 keer de afstand aarde-zon

Verste punt

bijna 1.000 keer de afstand aarde-zon

Een jaar

ruim 11.000 aardse jaren

Temperatuur

kouder dan -240 °C

Ontdekt

2003

Status

kandidaat-dwergplaneet

Het raadsel

Waarom is Sedna zo bijzonder?

De baan van de meeste objecten in de Kuipergordel wordt gevormd door de zwaartekracht van Neptunus. Maar Sedna komt nooit in de buurt van Neptunus. Iets anders moet haar in deze vreemde baan hebben geduwd.

Een passerende ster?

Misschien kwam er heel lang geleden, toen de zon nog jong was, een andere ster vlak langs ons zonnestelsel. De zwaartekracht daarvan kan Sedna naar buiten hebben getrokken.

Een onbekende planeet?

Sommige onderzoekers denken dat er ver weg nog een onbekende, grote planeet bestaat, soms "Planeet Negen" genoemd. Die zou banen zoals die van Sedna kunnen verklaren. Zo'n planeet is nooit gevonden.

De Oortwolk

Sedna zou ook het eerste bekende object kunnen zijn uit de binnenkant van de Oortwolk, een enorme, onzichtbare schil van ijsbrokken rond het hele zonnestelsel.

Nu kijken

Sedna komt dichterbij

Sedna nadert op dit moment het punt in haar baan dat het dichtst bij de zon ligt. Rond 2076 is ze het dichtstbij. Daarna verdwijnt ze weer duizenden jaren in de duisternis. Daarom willen onderzoekers haar de komende tientallen jaren zo goed mogelijk bestuderen, en wordt er zelfs nagedacht over een sonde.

Sedna is genoemd naar de Inuit-godin van de zee, die volgens de verhalen op de bodem van de ijskoude Noordelijke IJszee woont.
Vragen

Vaak gestelde vragen over Sedna

Is Sedna een dwergplaneet?

Waarschijnlijk wel, want ze is groot genoeg om rond te zijn. Maar ze is nog niet officieel als dwergplaneet erkend.

Hoe werd Sedna gevonden?

In 2003, door het team van Mike Brown, op foto's van de Palomar-sterrenwacht. Ze bewoog zo langzaam dat ze bijna als ster werd aangezien.

Wat is een dwergplaneet?

Waarom is dit geen gewone planeet?

Sinds 2006 gebruiken sterrenkundigen drie regels voor een planeet. Hij moet om de zon draaien, groot genoeg zijn om door zijn eigen zwaartekracht bijna rond te worden, en zijn baan hebben schoongeveegd van andere brokstukken. Een dwergplaneet voldoet aan de eerste twee regels, maar niet aan de derde: hij deelt zijn baan met veel andere objecten.

Officieel erkent de Internationale Astronomische Unie vijf dwergplaneten: Ceres, Pluto, Eris, Haumea en Makemake. Objecten als Sedna, Quaoar, Gonggong en Orcus zijn waarschijnlijk ook dwergplaneten, maar nog niet officieel. Ze heten daarom kandidaat-dwergplaneten.
Verder ontdekken

Meer dwergplaneten