NGC 5128

Centaurus A

Centaurus A is een actief sterrenstelsel met een donkere stofband en een energierijke kern. Het is bekend door zijn sterke activiteit vanuit het centrum.

Animatie

Centaurus A met stofband en actieve kern

Je ziet een groot stelsel met een donkere band en een centrale bron. Die kern kan jets en sterke straling veroorzaken.

De animatie van Centaurus A kan in deze browser niet worden getoond.

De animatie toont de vorm ruim in beeld, zodat kern, armen, staart, stofbanen of ringstructuur goed herkenbaar blijven.

Wat betekenen de kleuren?

Geel en oranje: oudere sterren, een heldere kern of warm licht in het centrum.
Blauw: jonge, hete sterren en gebieden waar veel nieuwe sterren zichtbaar zijn.
Roze: gaswolken en stervormingsgebieden waar nieuwe sterren kunnen ontstaan.
Donkere bruine banen: stof en gas dat licht tegenhoudt; daardoor zie je donkere stroken.
Witte puntjes: losse sterren op de voorgrond of achtergrond van de animatie.
Zwart of donker centrum: een zwaar centrum of zwart gat. Dat deel zelf geeft geen gewoon licht.

Waar kijk je naar?

Deze pagina legt Centaurus A uit met een rustige animatie, kleurenuitleg en korte weetjes. Zo wordt duidelijk welke delen de kern, sterren, stofbanen, armen, ring, staart of actieve gebieden voorstellen.

Uitleg in gewone taal

Wat zie je op deze pagina?

Wat voor stelsel is dit?

Een actief sterrenstelsel met een opvallende stofband.

Waarom is dit bijzonder?

Het is belangrijk voor uitleg over actieve kernen en zwarte gaten.

Wat kun je in de animatie herkennen?

De donkere stofband, centrale kern en energierijke omgeving.

In cijfers

Centaurus A in cijfers

Afstand
ongeveer 12 miljoen lichtjaar
Soort
elliptisch stelsel met stofband
Sterrenbeeld
Centaur
Zwart gat
ongeveer 55 miljoen keer de massa van de zon
Zichtbaar vanaf
vooral het zuidelijk halfrond
Het verhaal

Sporen van een botsing

Centaurus A ziet eruit als een ronde bol van sterren met een brede donkere band van stof erdoorheen. Waarschijnlijk is dat het resultaat van een botsing: een groot elliptisch stelsel slokte een kleiner spiraalstelsel op. De stofband is wat er van dat kleinere stelsel over is.

Een radiobron

Centaurus A is een van de krachtigste bronnen van radiogolven aan de hemel. Uit de kern schieten twee straalstromen naar buiten die samen nog veel groter zijn dan het stelsel zelf.

Het zwarte gat

De stralen komen van een superzwaar zwart gat van zo'n 55 miljoen keer de massa van de zon.

Het dichtstbijzijnde

Het is het dichtstbijzijnde sterrenstelsel met zo'n actief zwart gat. Daarom wordt het veel onderzocht.

Zelf kijken

Kun je Centaurus A zien?

Vanuit Nederland en België komt Centaurus A niet boven de horizon. Vanaf Zuid-Europa staat hij heel laag. Op het zuidelijk halfrond is het een van de helderste sterrenstelsels aan de hemel, met een verrekijker goed te zien.

Verder ontdekken

Meer sterrenstelsels

Kijkwijzer

Zo lees je deze animatie

Let op de grote vorm van het stelsel, de kleur van de helderste gebieden en de donkere lijnen of leegtes. Geel en oranje wijzen vaak op oudere sterren of een heldere kern. Blauw wijst meestal op jonge hete sterren. Roze laat gaswolken en stervorming zien. Donkere banen zijn stof en gas die licht tegenhouden.